آموزش هوش مصنوعی به قضات الزامی شد

غلامحسین محسنی اژه‌ای، رئیس قوه قضاییه در مراسم رونمایی از دستاوردهای فناوری این قوه، کاربرد هوش مصنوعی در حکمرانی را یک ضرورت غیرقابل‌انکار دانست.

به گزارش اسپادانا خبر، رئیس قوه قضاییه در این نشست با قدردانی از اقدامات مجدانه رئیس و دست‌اندرکاران مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه، اظهار کرد:

برای توسعه و بسط عدالت و همچنین تسهیل و تسریع در امورات قضایی و حقوقی مردم، ناگزیر هستیم تا هر چه بیشتر بر حجم و کیفیت ابزار‌ها و روش‌های فناورانه در دستگاه قضایی بیفزاییم؛ امروز کاربرد فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی در عرصه‌های مختلف زیست بشری و حوزه‌های مرتبط با حکمرانی، نه یک انتخاب و اختیار بلکه یک اجبار و امر اجتناب‌ناپذیر است؛ دیگر نمی‌توان با اتکاء به ابزار‌ها و روش‌های قدیمی، امور مرتبط با زندگی مردم در حوزه‌های اجتماعی و حکومتی را تمشیّت کرد.

رئیس دستگاه قضا ضمن تبیین و تشریح نقش فناوری‌های نوین و الگوریتم‌های هوش مصنوعی در پیشبرد امورات قضایی و حقوقی مردم بیان داشت:

ما در قوه قضاییه باید هر چه بیشتر، متمرکز بر به‌کارگیری و استعمال ابزار‌ها و روش‌های فناورانه و شیوه‌های مرتبط با هوش مصنوعی شویم تا از این جهت، پیشبرد امورات قضایی و حقوقی مردم، سرعت و سهولت پیدا کند؛ لکن در این میان، نباید  آسیب‌ها و خطرات ناشی از کاربرد این ابزار‌ها و روش‌های مبتنی بر هوش مصنوعی را مورد غفلت قرار دهیم و ضروری است جهات پیشگیرانه را در کاربرد و توسعه آنها، لحاظ کنیم.

او با اشاره به مزایا و آسیب‌های هوش مصنوعی عنوان کرد:

قطعاً نمی‌توان از مزایای هوش مصنوعی در رسیدگی‌های قضایی چشم پوشید؛ لکن ضروری است تا آثار سوء ناشی از کاربرد هوش مصنوعی در رسیدگی‌های قضایی را نیز از بین ببریم؛ بواسطه هوش مصنوعی، فرایند‌هایی نظیر طبقه‌بندی اسناد قضایی، به صورت خودکار صورت می‌گیرند؛ این امر به ارتقای سرعت و دقت امورات قضایی می‌انجامد؛ از سویی دیگر، هوش مصنوعی زمینه تحلیل داده‌ها برای شناسایی الگو‌های جنایی را نیز فراهم می‌آورد و از این جهت به مقوله‌ی پیشگیری از وقوع جرم کمک می‌کند؛ هوش مصنوعی می‌تواند با رصد و احصاء الگو‌های تکراری مجرمانه، در مواردی به حصول علم قاضی نیز کمک کند؛ اینها مزایای به‌کارگیری هوش مصنوعی است که نمی‌توانیم از آنها چشم بپوشیم، لکن هوش مصنوعی با همه این مزایا، دارای آسیب‌ها و خطراتی نیز می‌باشد که ضروری است تمام همت خود را صرف رفع آنها کنیم. سوختِ هوش مصنوعی، داده و اطلاعات است؛ باید در ارائه داده‌ها و اطلاعات به سیستم‌های هوش مصنوعی نهایت دقت، تدبر و تعقل را به خرج دهیم تا هم در هنگام استفاده از آنها، نهایت انتفاع حاصل شود و هم جلوی بهره‌برداری دشمن و هک و سرقت اطلاعات گرفته شود.

رئیس دستگاه قضا با اشاره به اهمیت آموزش نحوه به‌کارگیری فناوری‌های نوین و سیستم‌های هوش مصنوعی به قضات، تصریح کرد:

به معاونت منابع انسانی قوه قضاییه دستور می‌دهم تا در فرآیند جذب و آموزش قضات به مقوله‌ی بهره‌گیری از هوش مصنوعی و کاربرد ابزار‌های فناورانه در مدیریت و تمشیّت پرونده‌های قضایی، توجه جدی داشته باشند؛ قاضی جدیدالورود ما باید در حد متعارف و لازم با فناوری‌های نوین و ابزار‌ها و سیستم‌های هوش مصنوعی، آشنایی داشته باشد؛ ایضاً به قضات باسابقه نیز باید نحوه استعمال فناوری‌های نوین را آموخت؛ در این عرصه جا دارد از اساتید مبرز و شیوه‌های روزآمد بهره گرفت.

در این جلسه، محمد کاظمی‌فرد، رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه، از آغاز به کار آزمایشی سامانه «سمپ هوشمند» در استان‌های خراسان جنوبی، قم و لرستان خبر داد.

او با بیان اینکه این پروژه از سال ۱۴۰۱ کلید خورده است، گفت:

«سمپ هوشمند ما را از دادرسی الکترونیکی به سمت دادرسی هوشمند سوق می‌دهد که در آن اموری مانند ارجاع پرونده‌ها و کارشناسی‌ها توسط ابزارهای هوشمند انجام می‌شود.»

کاظمی‌فرد با تاکید بر اینکه این سامانه جایگزین قاضی نیست، گفت:

«در این سامانه رای صادر نمی‌شود، بلکه پیشنهاد رای، انطباق مستندات و خلاصه پرونده به قاضی ارائه می‌شود تا سرعت و اتقان آرا افزایش یابد.»

این سامانه همچنین به عنوان یک بانک دانش حقوقی، دسترسی سریع به آرای وحدت رویه و نظریات مشورتی را برای قضات فراهم می‌کند.