امضای تفاهمنامه صلح ارمنستان-آذربایجان
طبق توافقات صورتگرفته، «الهام علیاف» رئیسجمهور جمهوری آذربایجان و «نیکول پاشینیان» نخستوزیر ارمنستان ساعاتی پیش وارد کاخ سفید شدند تا با «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا دیدار کنند؛ دیداری که هدف آن انعقاد یک پیمان صلح میان این ۲ کشور بوده است.
به گزارش اسپادانا خبر، رئیسجمهور آمریکا پس از دیدار با همتای آذربایجانی خود گفت:
«به صلح پایدار میان ارمنستان و آذربایجان بسیار مطمئن هستم. آنها (ارمنستان و آذربایجان) به مدت ۳۵ سال با هم جنگ کردهاند اما هماکنون با هم دوست هستند. ما سرانجام با امضای توافقنامهای که روز جمعه امضا میشود در برقراری صلح بین ارمنستان و آذربایجان موفق شدیم. ارمنستان و آذربایجان متعهد میشوند که برای همیشه تمام جنگها را متوقف، تجارت را آزاد کنند و به تمامیت ارضی یکدیگر احترام بگذارند.»
او با بیان اینکه انتظار میرود شرکتهای آمریکایی در ارمنستان و آذربایجان «توسعه زیرساختهای قابلتوجهی داشته باشند» گفت:
«ایالات متحده محدودیتهای همکاری دفاعی با آذربایجان را لغو میکند.»
وی تاکید کرد:
«مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ریاستجمهوری و دیگر مقامات کار قابلتوجهی در دستیابی به توافق صلح میان آذربایجان و ارمنستان انجام دادهاند.»
رئیسجمهور آمریکا در مراسم کاخ سفید با حضور سران ارمنستان و آذربایجان اندکی به مسئله جنگ اوکراین پرداخت و گفت:
«اطلاعات بیشتر در مورد روسیه و اوکراین کمی بعد فاش خواهد شد.»
او همچنین درخصوص «پیمان ابراهیم» مدعی شد:
«فکر میکنم افراد زیادی به پیمان ابراهیم ملحق خواهند شد.»
ترامپ باز هم با تکرار ادعاهای پیشین خود علیه ایران گفت:
«ما قابلیتهای هستهای ایران را از بین بردیم و آنها ممکن است سعی کنند آنها را بازسازی کنند اما باید مکانهای دیگری بیابند زیرا ما تاسیسات آنها را نابود کردیم.»
رئیس جمهور آمریکا گفت:
این اعلامیه که «مسیر ترامپ برای صلح و رفاه بینالمللی» نامیده میشود یک منطقه ترانزیتی ویژه است که به آذربایجان اجازه میدهد به خاک خود نخجوان دسترسی کامل داشته باشد. ارمنستان همچنین در حال ایجاد یک همکاری انحصاری با ایالات متحده برای توسعه این گذرگاه است که میتواند تا ۹۹ سال ادامه یابد.»
ترامپ ضمن آنکه امروز را «روز واقعا بزرگی» توصیف کرد گفت:
«ایالات متحده در حال امضای یک توافقنامه دوجانبه با هر ۲ کشور برای گسترش همکاری و تجارت انرژی و فناوری، از جمله هوش مصنوعی است.»
او در ادامه خاطرنشان کرد که توافق صلح بین ایروان و باکو فرصتهایی را برای توسعه زیرساختها توسط شرکتهای آمریکایی ایجاد میکند که انتظار میرود «پول زیادی» سرمایهگذاری کنند و منجر به مزایای اقتصادی برای هر سه کشور شود. این آتشبس نیست، این یک توافق صلح است و این توافق پابرجا خواهد ماند.
دونالد ترامپ با اشاره به جنگ اوکراین و دیدار احتمالیاش با «ولادیمیر پوتین» رئیسجمهور روسیه گفت:
«جزئیات مکان این دیدار بعدا اعلام خواهد شد. ما قرار است با روسیه جلسهای داشته باشیم. مکان آن را اعلام خواهیم کرد. فکر میکنم این مکان به دلایل زیادی بسیار محبوب خواهد بود اما کمی بعد آن را اعلام خواهیم کرد.»
وی همچنین با بیان اینکه به توافق صلح در مورد اوکراین «بسیار نزدیک شدهایم» مدعی شد:
«اگر ما نمیآمدیم، درگیری اوکراین میتوانست به جنگجهانی تبدیل شود البته اوکراین بخشی از خاک خود را برای صلح از دست خواهد داد؛ اگرچه ما به دنبال بازپسگیری بخشهایی از سرزمینها هستیم و همچنین مبادلههایی صورت خواهد گرفت اما در کل موضوع پیچیدهای است. در این خصوص فردا یا در بازه زمانی دیگر گفتوگو خواهیم کرد.»
او درباره احتمال دیدار سه جانبه با رئیسجمهور پوتین و رئیسجمهور زلنسکی گفت: «شانسی برای آن داریم.»
در ادامه این نشست الهام علیاف در سخنانی گفت: «توافق صلح یک رویداد تاریخی است و ما در حال نوشتن فصل جدیدی در روابط دوجانبه با ایالات متحده هستیم.»
وی افزود: «ما در مسیر همکاری استراتژیک با ایالات متحده قرار داریم و منشور همکاری ظرف چند ماه آینده تدوین خواهد شد.»
نیکول پاشینیان هم به نوبه خود گفت: «امروز ما با توافق صلح با آذربایجان به دستاورد مهمی دست یافتیم و پایههای تاریخ جدیدی را بین ۲ کشور بنا نهادیم.»
او ضمن آنکه توافق صلح با آذربایجان را «معامله بزرگی» خواند، تاکید کرد: «توافق صلح با آذربایجان جهان را به مکانی بهتر تبدیل خواهد کرد و این توافق معامله بزرگی برای صلح است و تاثیر مثبتی بر منطقه و جهان خواهد داشت. علاوه بر این، ما قادر خواهیم بود با ایالات متحده به صلح و رفاه دست یابیم.»
واکنش وزارت خارجه ایران به توافق میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان با میانجیگری آمریکا
در پی تحولات منطقه قفقاز و توافق میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان با میانجیگری آمریکا، وزارت امور خارجه بیانیهای صادر کرد.
در متن این بیانیه آمده است:
جمهوری اسلامی ایران با دقت روندهای جاری در منطقه قفقاز جنوبی را دنبال میکند و با هر دو کشور همسایه، جمهوری آذربایجان و جمهوری ارمنستان، در خصوص این تحولات در ارتباط است. بدون تردید صلح و ثبات در منطقه قفقاز به نفع همه کشورهای منطقه است. جمهوری اسلامی ایران با استقبال از نهاییشدن متن توافق صلح توسط دو کشور، این تحول را گامی مهم در تحقق صلح پایدار در منطقه ارزیابی میکند. در عین حال نگرانی خود را از پیامدهای منفی هرگونه مداخله خارجی به هر شیوه و شکلی، به ویژه در مجاورت مرزهای مشترک، که مخل امنیت و ثبات پایدار منطقه باشد ابراز میدارد. جمهوری اسلامی ایران ضمن تاکید بر اتخاذ تمامی تدابیر سیاسی، حقوقی و اقتصادی برای تامین حقوق و منافع ملی خود، باور دارد که ایجاد مسیرهای ارتباطی و رفع انسداد شبکههای مواصلاتی زمانی در خدمت ثبات، امنیت و توسعه اقتصادی ملتهای منطقه خواهد بود که در چارچوب منافع متقابل، رعایت حاکمیت ملی و تمامیت ارضی کشورهای منطقه و بدون مداخلات خارجی باشد. جمهوری اسلامی ایران آماده تداوم همکاریهای سازنده و مبتنی بر منافع متقابل با هر دو کشور جمهوری آذربایجان و جمهوری ارمنستان برای صیانت از صلح و ثبات و توسعه اقتصادی منطقه از طریق همکاریهای دوجانبه و منطقهای، همچون سازوکار ۳+۳ است.
