باید راههای بدعهدی را ببندیم
عراقچی تصریح کرد:
ما مدیون مردمی هستیم که هرشب در صحنه و خیابان بودهاند و پایداری و شکیبایی کردند.
به گزارش اسپادانا خبر، سید عباس عراقچی وزیر خارجه ایران در گفتگو با شبکه خبر اظهار داشت:
ما در طول یک سال دو جنگ بسیار سنگین را پشت سر گذاشتیم. فکر کردند که نقطه قوت انجسام ما یعنی قدرت اجتماعی را هدف قرار میدهند و کار را میتوانند تمام کنند اما با مقاومت سرسختانه مواجه شدند. یکی از مقامات غربی گفته بود که باور نمیکردیم مردم ایران اینقدر سرسختانه مقاومت کند.
او گفت:
در این مقاومت مدیون نیروهای مسلح و شهدای نیروهای مسلح هستیم که جانفشانی کردند. انهایی که پشت لانچر بودند و در مراکز بودند و ایستادگی کردند و کشور را نجات دادند. ما مدیون مردمی هستیم که هرشب درا صحنه و خیابان بودند و پایداری و شکیبایی کردند.
وی گفت:
بحث میدان و دیپلماسی همیشه جدی مطرح بوده و باید یگانگی بین این دو باشد. من معتقدم که ضلع سوم هم رسانه است. این بار ضلع چهارم به نام خیابان شکل گرفت که این چهار ضلع باهم حرکت کردند. وظیفه دیپلماسی تثبیت دستاوردهای میدان و نیروهای مسلح است. در این جنگ چهل روزه نزدیکی و ارتباط مستمر بین وزارت خارجه و نیروهای مسلح جریان داشته و همراه آنان حرکت کردیم. تثبیت دستاوردها در قالب مذاکره در جریان است. مذاکره متکی قدرت میدانی است و نمیشود بدون قدرت میدانی در مذاکرات به دستاورد رسید. این عیننا کاری است که در طول ماهها داریم انجام میدهیم.
او ادامه داد:
بهترین زمان برای خاتمه جنگ وقتی است که شما دست برتر را دارید و پیروز میدان هستید. جنهوری اسلامی و مردم ایران در این جنگ پیروز شدند. من از مقامات خارجی میشنوم که ایران قوی تر از جنگ بیرون آمد و شما شگفتی آفریدید. با یکی از مقامات گفتم که چگونه مقاومت کردیم و او گفت خیلی از قهرمانی مردم ایران کم گفتید. دنیا مردم ایران را به عنوان قهرمان میبیند. مقاومت و ایستادگی در برابر دشمن یک پیروزی بزرگ است و ما پیروزی راهبردی به دست آوردیم و وقتی پیروز هستید باید با توافقی به دنبال تثبیت پیروزی باشید. ما حرکتی را برای تثبیت پیروزی شروع کردیم که دارد به آخر خود نزدیک میشود. نتیجه یک یادداشت تفاهم 14 مادهای است و هنوز امضا نشده و ترجیح میدهم وقتی تمام شد کار را تشریح کنم. شاید باورتان نشود که چندبار نسخهها تغییر پیدا کرده است. در این مذاکرات دو مرحله پیش بینی شده و مرحله اول تفاهم پایان جنگ است و مرحله دوم توافق نهایی است. موضوع هستهای را به مرحله دوم موکول کردیم. موضوعاتی که امکان توافق وجود داشت را به مرحله اول آوردیم. در مرحله دوم بحث هستهای در کنار رفع تحریمها بحث میشود و توافق نهایی صورت میگیرد.
او گفت:
در تفاهم اولیه که اسمش اسلام آباد است خاتمه جنگ در لبنان وجود دارد. ما هیچگاه لبنان را فراموش نمیکنیم. آتشبس هم به شمول لبنان بود که رژیم صهیونیستی نقض کرد و ما رژیم را تنبیه کردیم و ایران نشان داد شوخی ندارد و ار جنگ نمیترسد بنابراین جنگ در همه جبهه ها از جمله لبنان پایان خواهد یافت و تعهداتی میدهند که هرگز جنگ آغاز نشود و دو طرف به حاکمیت یکدیگر احترام میگذارند. این اولین بار است که آمریکا تعهد میکند که در امور داخلی ایران دخالت نکند. احترام به ایران و حاکمیت ایران مهمترین بند این تفاهم است. بحث تنگه هرمز و رفع محاصره دریایی است. بحث دور بعدی مذاکرات، رفع تحریمها، بازسازی و طرح توسعه ایران، پولهای مسدود شده ایران و دیگر مسائل در یادداشت تفاهم است. من صراحتا عرض میکنم این توافق دشمنانی دارد و در راس انان رژیم صهیونیستی است. به دنال برهم زدن توافق است. اکنون وارد جزییات شدند فضای التهابی را ایجاد میکند که امضا تفاهم را با مشکل مواجه میکند. طرف مقابل متون وادعاهایی را مطرح میکند و در منطقه هم همین طور است. فعلا هیچ یک متون اعتباری ندارد و گمانهزنیها را تایید نمیکنیم. باید ارامش بر فضای روانی کشور حاکم باشد تا به بهترین توافق برسیم. وقتی ما به توافق میرسیم که هر دو طرف سطحی از رضایت را داشته باشند. هیچ توافقی نیست که یک طرف صد را برده و طرف دیگر صفر. وقتی راه مذاکره را انتخاب میکنید یعنی به بده بستان رضایت میدهید. ما شاهد بودیم تهدیداتی صورت گرفت و بلافاصله با آنها مقابله کردیم. اینکه در این شرایط تهدید کارساز نیست و تفاهم احتمالی را به عقب میاندازد. ملت ایران هیچگاه تسلیم فشار و زور نخواهد شد و اگر با احترام با ما صحبت شود با احترام صحبت میکنیم. همه دنیا با این توئیتهای ترامپ آشناست. روشن است که معمولا هرچه میخواهند اتفاق بیفتد را از زبان دیگران مطرح میکنند. اگر قرار بود به فشار تن دهیم که زودتر از اینها، تن داده بودیم. پیامهای قاطعی به طرف مقابل داده شد که تهدید فایده ندارد و اگر به سمت تنش بروید ما آماده هستیم. ایران خودش را ثابت کرده و بارها ما را آزمایش کردند و جواب گرفتند. ما به هیچ وجه از منافع مردم ایران نمیگذریم و زیر بار زور نمیرویم. مذاکره بخشی از میدان است. این یک خطای بزرگ است که میدان و دیپلماسی هرکدام راه خودشان را میروند. ما در یک جهت حرکت میکنیم. برخی مواقع دیپلماسی جلو میرود و میدان حمایت میکند و برخی مواقع برعکس. وقتی که ما میگوییم که خاتمه جنگ اعلام میشود به معنی عقب نشینی از مناطق اشغالی است و باید انجام شود.
وی گفت:
برخی از دوستان درباره ضمانت اجرایی توافق سوال میکنند، اولا ایران در این نبردها به گونهای ظاهر شده و قدرت نشان داده که هیچ وقت هیچ کس به فکر سر به سر گذاشتن ایران نیفتد. ما برای امنیت خودمان به هیچ کس جز خداوند و نیروهای مسلح و مردم متکی نیستیم. عمل ما در سطح منطقه را هیچکس فکر نمیکرد که جنگ را در منطقه گسترش دهیم زیرا پایگاه های آمریکایی در منطقه گسترده است. ما در یادداشت تفاهم این موقعیت را داریم که مذاکرات برای 60 روز شروع میشود. اگر آنچه در یادداشت تفاهم چیزی عملی نشود مذاکراتی هم پیش نخواهد رفت. تفاوتی که وجود دارد این است که ما به توافق نهایی نرسیدیم و این یک تفاهم اولیه است و اگر تفاهم عملی نشود به مرحله دوم نخواهیم رفت. ذات طرف مقابل این است که بدعهدی کنند. ما باید انتظار اشکالات مختلف در اجرای تفاهم را داشته باشیم. ما با طرف هایی روبرو نیستیم که کاملا پایبند باشند و این ما هستیم که باید راههای بدعهدی را ببندیم.
او ادامه داد:
سازوکاری برای پولهای بلوکه شده بحث شده و ترجیح میدهم که اگر یادداشت تفاهم امضا شد توضیح دهم.
توی اعلام کرد:
نگه هرمز تحت حاکمیت ایران و عمان است. در آب های سرزمینی ایران و عمان قرار دارد و در آب های بینالمللی قرار ندارد. حاکمیت در اینجا بدون تردید با ایران و عمان است. برای سالها این آبراه را به روی همه باز بوده و ایران و عمان ایمنی عبور و مرور و خدماتی را ارائه دادند. تاکنون بنا بر این بوده که همه رایگان باشد، ولی تصمیم جدی ایران است که آینده اداره تنگه هرمز دیگر مانند گذشته نخواهد بود. اینکه اداره عبور و مرور مانند گذشته باشد قطعا نیست. در این زمینه مشورتهای نزدیکی با عمان داشتیم و به. نتایج خوبی رسیدیم. احتمالا به زودی برنامه مشترکی توسط ما اعلام خواهد شد. همین طور مشورتهای دیگری با کشورهای دیگر داشتیم. این آبراه برای کشور چین خیلی مهم است. حجم بالایی از تجارت را با منطقه ما دارد و از دوستان ما است. آینده اداره تنگه برای چین مهم است و لذا مشورتهایی را با چین شروع کردیم. شمشیر ما بالای سر تنگه هرمز همیشه وجود دارد اما اگر میخواهیم عبور و مرور طبیعی باشد باید یک نظام حقوقی فعال شود. بحث گرفتن عوارض پذیرفته نیست اما پرداخت بهای خدمات باید صورت گیرد. نظام اداره تنگه هرمز باید معلوم شود با چه کسی است و اینکه هزینههای خدمات مجانی نخواهد بود باید تثبیت شود. باید هزینه پرداخت شود. آینده تنگه هرمز متفاوت از گذشته است و ایران ترتیباتی را اتخاذ خواهد کرد.
او گفت:
ترتیبات ما برای کشتیهای غیرنظامی است. محاصره اعمالی از سوی آمریکا باید رفع شود و اولین چیز است که در تفاهم آورده شده است. ما به ادعای آمریکا توجه نمیکنیم و اگر عملی کنند برخورد میکنیم. دارایی های مسدود شده ایران طبق یادداشت تفاهم آزاد خواهد شد و نمیتواند مجدد مسدود بماند. برای بازسازی خسارات وارد شده به ایران طرح اقتصادی پیش بینی شده است. اسم طرح هم طرح بازسازی است لذا موضوع خسارت و غرامت در این طرح پیش بینی شده است. ما 14 بند به صورت یک بسته داریم و باید به این 14 تا کلی نگاه شود. یکسری تعهدات را ما انجام می دهیم و یک سری را آنان باید انجام دهند. از الان تصمیمی برای هستهای گرفته نشده اما اشاراتی وجود دارد برای بحث. دو موضوع وجود دارد برای مذاکره که رفع تحریمها و موضوع هستهای است. درباره ذخایر ایران و غنی سازی در مذاکرات بحث خواهد شد و تعیین و تکلیف میشود. موضع ما این است که مواد 60 درصد را اگر اینها بخواهد تعیین تکلیف شود از نظر ما تنها شیوه رقیق سازی در داخل ایران است. در موضوع رفع تحریمها مواردی که برای ما مهم بوده را ذکر کردیم که کدام تحریمها حتما باید برداشته شود. همچنین سازوکار طرح بازسازی در 60 روز بحث خواهد شد. چند حالت وجود دارد رخ دهد. حالت اول این استکه از روند مذاکرات 60 روزه راضی باشیم ممکن است توافق کنیم تمدید شود. ممکن است فکر کنیم که در 60 روز به نتیجه برسیم که فایده ندارد. باید دید در پایان 60 روز در کجا هستیم و چقدر مذاکرات پیشرفت کرده است.
(سئوال: نسبت این تفاهم با آنچه در بیانیه شورای عالی امنیت ملی در روز اعلام آتش بس مطرح شده بود، چیست؟)
پیشرفت هایی که برای آتش بس بود در زمان خودش محقق شد. شورای عالی امنیت ملی، اشراف کامل در مذاکرات دارد. یک کمیته را در شورا مشخص کردند و بر روند مذاکرات نظارت میکنند. اشراف کامل شورای عالی امنیت ملی بر متن تفاهم وجود دارد و همه بندها آنجا بحث شده است. شورای عالی امنیت ملی تصمیم میگیرد که چگونه با مذاکرات برخورد شود و نتایج ابلاغ خواهد شد. من این اطمینان را میدهم که در سطح وزارت خارجه نهایت احتیاط و وسواس صورت گرفته است. کلمه به کلمه یادداشت تفاهم مذاکره شده است و دقت لازم را به خرج دادیم. نهادهای امنیتی و نیروهای نظامی هم برای روند مذاکرات اشراف داشتند. در بحث تنگه هرمز و خاتمه جنگ دقت شده و فکر میکنم نتایج کار پیروزی میدانی ما را تثبیت میکند. خیلی امیدوارم به آینده جمهوری اسلامی با این شکلی که از جنگ بیرون آمدیم و امیدوارم روند شکوفایی ما بیشتر از گذشته باشد. در دو جنگ گذشته مذاکره منجر به جنگ نشد. مقاومت منتهی به جنگ شد. دشمنان خواسته ای داشتند و ما مقاومت کردیم و فکر میکردند با جنگ به خواستههای خود میرسند. آنان فکر کردند با بمباران، تکنولوژی هستهای ما از بین میرود. نتوانستند از بین ببرند. علم و صنعت در ایران را نتوانستند از بین ببرند. بعد از جنگ دوازده روزه، دوباره ما را امتحان کردند و جنگ به راه انداختند. ما به لحاظ تاکنیکی غافلگیر نشدیم و توانستیم مقاومت کنیم. در جنگ چهل روزه کمتر از دو ساعت پاسخ دادیم.
او گفت:
چرا جنگ شد؟ چون ما در مذاکره کوتاه نیامدیم و آنها در مذاکره برای رسیدن به اهدافشان ناامید شدند. البته در جنگ هم ناامید شدند و وقتی دیدند در جنگ نتوانستند به خواستههای خود برسند دوباره درخواست مذاکره دادند. مردم و نیروهای مسلح ایران دشمنان را ناامید کردند. همه دیدند که دشمنان با یک ایران سرسخت روبرو است و ایستادگی میکند.
(در پاسخ به سئوالی درباره زمان و مکان احتمالی برای تفاهم احتمالی و ادعای مقامات آمریکایی مبنی بر امضا آن طی یکشنبه یا دوشنبه)
به محض اینکه آخرین مراحل مذاکراتی انجام شود این یادداشت تفاهم امضا میشود. در مرحله اول امضای دیجیتالی انجام میشود و اعلام خواهد شد. ما بیشتر از همه نزدیک به آن نقطه هستیم و امیدواریم در چند روز آینده اتفاق بیفتد.
