وحدت اسلامی مصلحت موقت نیست

مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور در چهلمین کنفرانس بین‌المللی وحدت اسلامی با بیان اینکه امسال در شرایطی متفاوت گرد هم آمده‌ایم، گفت:

موضوع چهلمین کنفرانس وحدت اسلامی، تبیین اندیشه‌های بلند رهبر شهیدمان، حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی حسینی خامنه‌ای (قدس‌سره) است.
به گزارش اسپادانا خبر، وی افزود:

ایشان وحدت اسلامی را نه یک تاکتیک سیاسی یا مصلحتی زودگذر، بلکه اصلی راهبردی برای عزت، استقلال و آینده درخشان امت اسلامی می‌دانستند.
رئیس‌جمهور با بیان اینکه ایشان وجود مبارک پیامبر اکرم (ص) را محور کانونی همبستگی مسلمانان برشمرده و همواره هشدار می‌دادند که اگرچه اختلاف‌نظر امری طبیعی است، اما تبدیل شدن این اختلاف به دشمنی و نزاع، قوای امت را از درون تهی کرده و به اضمحلال می‌کشاند، تاکید کرد:

موضوع رسمی کنفرانس امسال، دقیقاً بر پایه همین میراث فکری بنا شده است. امروز اگرچه ایشان در میان ما نیستند، اما یادآور می‌شویم که در جنگی تحمیلی علیه کشورمان، رهبر فرزانه، جمعی از فرماندهان، دانشمندان، دانش‌آموزان و مردم بی‌گناه ما به فیض عظیم شهادت نائل آمدند.

وی با بیان اینکه بهترین بزرگداشت پبامبر(ص) این نیست که سخنانش را تکرار کنیم، اظهار کرد:

باید ببینیم آن سخنان برای امروز ما چه تکلیفی ایجاد می‌کند؟ برای یافتن پاسخ باید به خود پیامبر(ص) بازگردیم، پیامبر چه کرد؟ رسول خدا فقط افراد را به ایمان دعوت نکرد، امت ساخت. وحدت به معنای یکسان شدن نیست، وحدت یعنی اختلاف، ما را به دشمن یکدیگر تبدیل نکند. شیعه، شیعه می‌ماند و سنی، سنی. مذاهب فقهی و کلامی از میان نمی‌رود. ملت‌ها، دولت‌ها و منافع ملی نیز باقی می‌مانند. اما یک سوال وجود دارد آیا اختلاف فقهی باید خون مسلمان را مباح کند؟ آیا اختلاف سیاسی باید یک کشور اسلامی را برای همکاری به حمله به کشور اسلامی دیگر وادار کند؟ آیا رقابت دولت‌ها باید به جایی برسد که امنیت یک ملت مسلمان با ناامنی ملت مسلمان دیگر تامین شود؟
وی با تاکید براینکه وحدت اسلامی تعطیل کردن حقیقت و عدالت نیست، تاکید کرد:

اگر برادر من مظلوم است باید یاری‌اش کنم و اگر ظالم است، برادری من اقتضا می‌کند نگذارم به ظلم ادامه دهد. ما امروز درباره یک جمع کوچک و در حاشیه جهان سخن نمی‌گوییم؛ بیش از ۲ میلیارد مسلمان در جهان زندگی می‌کنند، نزدیک به یک چهارم بشریت، ۵۷ کشور، عضو سازمان همکاری اسلامی هستند و جغرافیای جهان اسلام از جنوب شرق آسیا، تا آسیای مرکزی و خاورمیانه و آفریقا امتداد دارد.

رئیس‌جمهور باطرح پرسشی مبنی براینکه چرا دانشگاه‌های ما هنوز شبکه‌های بزرگ مشترک علمی ندارند؟ چرا سرمایه جهان اسلام به اندازه کافی در توسعه جهان اسلام به کار گرفته نمی‌شود؟ چرا هر بار که میان دو کشور مسلمان بحرانی شکل می‌گیرد اغلب باید قدرت خارج از جهان اسلام میانجی صلح باشد و از همه مهمتر چرا سرزمین‌های اسلامی هنوز از مهمترین کانون‌های جنگ، اشغال، آوارگی و ناامنی جهانی‌اند؟، گفت:

از فلسطین، غزه، سودان، لبنان، یمن و نقاط دیگری که مردم مسلمان سال‌هاست هزینه منازعه اشغال افراط‌ گری و رقابت قدرت را می‌پردازند. مشکل جهان اسلام کمبود ظرفیت نیست، مشکل تبدیل نشدن ظرفیت‌های پراکنده به اراده و قدرت مشترک است. قرآن این مسئله را با صراحت بیان کرده است «نزاع نکنید سست می شوید و قدرت شما را از بین می‌برند.» این آیه فقط یک سفارش اخلاقی نیست، یک قانون قدرت است.  ثروت بدون همکاری، قدرت مشترک ایجاد نمی‌کند. منابع طبیعی بدون علم و فناوری استقلال نمی‌آورد.

رئیس‌جمهور افزود:

امسال من از ایرانی با شما سخن می‌گویم که خود در میانه یک جنگ قرار گرفت. باید صریح حرف بزنیم، در حالی که مسیر گفتگو میان ایران و آمریکا برای حل اختلافات هنوز جریان داشت حملات نظامی گسترده آمریکا و اسرائیل علیه ایران آغاز شد. این حملات در شرایطی صورت گرفت که مذاکرات ایران و آمریکا در همان ماه برای یافتن راه حل دیپلماتیک از سر گرفته شده بود، رهبر کشورمان، فرماندهان، مسئولان، دانشمندان، دانشجویان، دانش آموزان و مردم عادی ما شهید شدند و شهرها و زیرساخت‌های ما را هدف قرار دادند. ما آغازگر جنگ نبودیم ولی با قدرت در مقابل این تجاوز ایستادیم.
وی با بیان اینکه به ما ظلم شد، کشور حق هر ملت است و ایران از این حق استفاده کرد، تاکید کرد:

دفاع از ایران به معنای دشمنی با ملت‌های مسلمان و همسایه نیست. هیچ سرزمین اسلامی نباید سکوی تجاوز به کشور اسلامی دیگر شود و هیچ کشور اسلامی نباید امنیت خود را در ناامنی همسایه جستجو کند. ایران دست خود را برای ساخت چنین ترتیباتی به سوی همسایگان دراز می‌کند، نه از موضع ضعف بلکه از تجربه جنگ، ما می‌دانیم جنگ چیست و وقتی که موشک فرو می‌آید میان آرزوهای یک مادر ایرانی و یک مادر عرب تفاوتی قائل نیست. جمهوری اسلامی بیش از چهار دهه از فلسطین حمایت کرد، به دلیل اینکه مظلوم هستند، این برای معنای پرچمداری اسلام است. فناوری که می‌تواند انسان‌ها را درمان کند برای دقیق‌تر کشتن استفاده می‌شود، اطلاعاتی که می‌تواند انسان‌ها را  به هم نزدیکتر کند می‌تواند با دروغ و تحقیر، با نفرت آنها را در مقابل هم قرار دهد. علمای جهان اسلام! دانشگاه‌های ما مأموریت تازه‌ای دارند، باید تکفیر را از حوزه اختلاف مذهبی بیرون کنیم و اهانت به مقدسات مذهبی باید خط قرمز ما باشد.

وی با بیان اینکه سوال مهم این کنفرانس نباید این باشد که فقط چه چیزهایی غلط است، باید بگوییم که چه باید کرد، گفت:

به گمان من جهان اسلام امروز بیش از قطعنامه جدید به چند تعهد روشن و قابل اجرا نیاز دارد.
رئیس‌جمهور ضمن تبیین سه پیشنهاد خود، اظهار کرد:

اول میثاق امنیت متقابل و عدم تعرض میان کشورهای اسلامی است. کشورهای اسلامی متعهد شوند به تمامیت سرزمینی یکدیگر احترام بگذارند. از خاک آسمان و امکانات خود برای تجاوز به کشور اسلامی دیگر استفاده نکنند. از تجزیه و بی ثبات سازی یکدیگر حمایت نکنند و امنیت خود را علیه یکدیگر تعریف نکنند، بلکه با هم امنیت منطقه را مدیریت کنند. این به معنای اتحاد نظامی یا یکسان شدن سیاست خارجی کشورها نیست. اگر نتوانیم میان خودمان چنین قاعده‌ای ایجاد کنیم چگونه از نظم عادلانه در جهان صحبت می‌کنیم. دومین پیشنهاد، ایجاد سازوکار دائمی میانجی‌گری و پیشگیری از منازعه در جهان اسلام است. سازمان همکاری اسلامی باید بتواند پیش از تبدیل اختلاف به جنگ وارد عمل شود، نه فقط بعد از کشته شدن هزاران انسان، بیانیه صادر کند. کشورهای مورد اعتماد، علما، دیپلمات‌ها و حقوقدان‌های برجسته جهان اسلام می‌توانند یک ظرفیت دائمی برای هشدار زود هنگام، میانجیگری و حل اختلاف بین کشورهای اسلامی ایجاد کنند.
رئیس‌جمهور در تبیین سومین پیشنهاد، تصریح کرد:

تبدیل جهان اسلام از مجموعه‌ای از بازارهای جداگانه به شبکه از همکاری‌های واقعی. وحدت فقط مسئله امنیت نیست، جوانِ مسلمان باید بتواند آسان‌تر در دانشگاه‌های کشور مسلمان دیگر تحصیل کند. دانشمندان ما باید در هوش مصنوعی، پزشکی، آب، انرژی، کشاورزی، فناوری‌نو، پروژه مشترک داشته باشند. سرمایه کشورهای اسلامی باید بیشتر به سمت توسعه و فناوری در خود جهان اسلام حرکت کند، تجارت درون جهان اسلام که امروز کمتر از یک پنجم صادرات اعضای سازمان همکاری اسلامی است باید به طور جدی افزایش پیدا کند. منابع مشترک را می‌توانیم در کارگروه مشترک، زیرساخت‌ها، حمل و نقل و لوجستیک، تجارت و سرمایه گذاری، کشاورزی، اقتصاد دیجیتال، توسعه دریا محور، توسعه مهارت‌ها، تولید و انرژی پاک و تمام زمینه‌هایی که وجود دارد، داشته باشیم.

وی با بیان اینکه اگر ما در ایران دیگر مسلمانان را به عدالت دعوت می‌کنیم و خودمان نیز باید بیش از دیگران ملتزم به آن باشیم، اظهار کرد:

وحدت ملی ایران در ماه‌های سخت جنگ، سرمایه بزرگی برای کشور ایران بود. ایرانیان با همه اختلاف‌هایی که داشتند سیاسی، قومی مذهبی، اجتماعی وقتی موجودیت و تمام سرزمینی کشور را در خطر دیدند از ایران دفاع کردند، این سرمایه را باید حفظ کرد و حفظ فقط وظیفه مردم نیست، حکومت باید سهم خود را با عدالت و با شنیدن صدای مردم با مبارزه با فساد و تبعیض و با احترام به کرامت همه ایرانیان ادا کند. شیعه، سنی، فارس، کرد، عرب، بلوچ، زن و مرد همه باید احساس کنند که ایران خانه آنهاست و قانون از کرامت آنان به یک اندازه حمایت می‌کند، اگر می‌خواهیم از وحدت جهان اسلام سخن بگوییم باید وحدت را در خانه خود نیز هر روز بازسازی کنیم.

پزشکیان با تاکید براینکه امروز پرسش اصلی ما این نیست که آیا مسلمانان قدرت دارند یا ندارند؟ پرسش این است «آیا می‌توانیم اختلافات را مدیریت کنیم؟، آیا می‌توانیم از خون یکدیگر حفاظت کنیم؟، آیا می‌توانیم سرمایه دانش و بازار خود را به هم متصل کنیم؟، آیا می‌توانیم پیش از آنکه دیگران برای ما تصمیم بگیرند خودمان درباره منافع مشترکمان تصمیم بگیریم؟» گفت:

این همان مسئله ای است که پیامبر در مدینه با آن مواجه بود و این همان چیزی است که امام شهید آیت الله خامنه‌ای بزرگ و عزیز ما در تمام سال‌های مسئولیت خود بر آن اصرار داشت.