بحران آب

در سال آبی جاری برخی مناطق جنوب غرب کشور و به طور مشخص حوضه‌های آبریز رودخانه‌های کارون، دِز، کرخه و مارون، جزو مناطق دارای بدترین وضعیت از نظر کاهش بارندگی در سطح کشور هستند.

چمران می گوید با یک یا دو باران این منابع تخلیه شده تامین نمی‌شود اما به هر شکل باید چشم به آسمان و همکاری مردم بدوزیم. اگر این همکاری صورت بپذیرد می‌توانیم از یک تابستان سخت عبور کنیم.  

سد زاینده‌رود که یکی از حیاتی‌ترین منابع تأمین آب شرب، کشاورزی، صنعت و محیط‌زیست در منطقه مرکزی ایران است در وضعیت هشدار قرار گرفت.

سازه‌ها در نقش جهان در معرض خطر هستند؛ در طبقه دوم مسجد شیخ لطف‌الله ترک‌هایی دید می‌شود| سی و سه پل در نقاط شرقی و غربی ترک‌ و ستون‌های شرق و غرب گنبد مسجد جامع نیز کج شدگی دارد.

بر اساس آخرین آمار از ابتدای سال آبی تا تاریخ سیزدهم بهمن‌ماه از وضعیت سدهای کشور میزان ورودی سدها نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۰ درصد کاهش داشته و حجم آب موجود در مخازن ۴۳ درصد است.

او با بیان این که اصفهان بین ۴ تا ۱۸ سانتی‌متر در سال فرونشست دارد گفته ۲۰۰ مدرسه در معرض خطر هستند و ۴۲ مدرسه تخلیه شده‌اند.

از نظر درگیری محدوده سکونتگاهی و شهری با فرونشست استان اصفهان بالاترین آمار را دارد و ۳۹ شهر استان اصفهان در معرض خطر فرونشست است.

از نظر وسعت پهنه فرونشستی خراسان رضوی، از نظر محدوده شهری و سکونتگاهی اصفهان و از نظر سرعت فرونشست استان کرمان قرار دارد.

سرانه آب به کمتر از ۵۰۰ متر مکعب در سال کاهش یافته و با روند کنونی تکمیل ۵۵۰ پروژه فعال در این حوزه ۳۰ سال زمان خواهد برد. نیاز‌های مالی در بخش آب به ۳۰ همت، فاضلاب به ۱۷ همت و مطالبات آب‌شیرین‌کن‌ها به ۹ هزار میلیارد تومان می‌رسد.

او گفته ۱۱ درصد از کشور ما در معرض فرونشست است یعنی یک بحران ملی؛ خدا وکیلی راهی جز گریه کردن به حال منابع طبیعی و آینده کشور نداریم.

وی با هشدار در این خصوص که مدیریت ناپایدار و خشکسالی‌های مکرر حوضه آبریز زاینده‌رود را به مخاطره انداخته بر ضرورت اقدام عاجل و جدی برای حفظ آن تاکید کرده است.

حدود ۱۵۰ مدرسه استان اصفهان تحت تاثیر فرونشست قرار گرفته‌اند؛ ‌‌برخی تخلیه شده‌ و عملیات بازسازی بخش دیگر شروع و مقاوم‌سازی شده است.‌

در مجموع 2 میلیارد و 400 میلیون مترمکعب آب وارد سدهای ایران شده که نسبت به مدت مشابه سال آبی گذشته کاهشی 3درصدی داشته است.

۱۱ درصد از کل مساحت ایران تحت اثر فرونشست قرار دارد؛ نرخ فرونشست در برخی مناطق استان‌های تهران و فارس سالانه ۴۰ سانتی‌متر است.

نشست زمین در اصفهان نشستی الاستیک نیست که مجدد ترمیم شود بلکه گسترش پیدا می‌کند؛ درجه و رتبه شکستگی در تاسیسات زیربنایی شهر اصفهان درجه بسیار بالایی است.

او گفته مهم‌ترین توصیه مدیریت منابع و مصارف آب در تمام بخش‌های خانگی، کشاورزی و صنعت است چون علاوه بر افزایش دما انتظار کاهش بارش برای سه ماه آینده را داریم و احتمالا فرآیند خشکسالی و کم بارشی تداوم خواهد داشت.

در زمان حاضر با وجود ۲۳میلیارد و ۸۹۰میلیون مترمکعب آب ذخیره‌شده در سد‌های ایران ۴۶ درصد ظرفیت مخازن سد‌ها پُر و ۵۴ درصد این ظرفیت خالی است.

پیش‌بینی می‌شود کاهش تراز این دریا در سال جاری همچنان ادامه داشته باشد که با تبعاتی برای ایران و سایر کشورهای مجاور همراه خواهد بود.

تالاب‌های انزلی، بامدژ، هامون، جازموریان، طشک، بختگان، گاوخونی، مهارلو، حوض‌سلطان، شیمبار و دریاچه نمک ۹ تالابی هستند که در تابستان امسال خشک شدند. سامانه‌های جهانی هواشناسی هم از پاییز خشک در گسترده ایران خبر می‌دهند.

ایران سالانه حدود ۵ میلیارد مترمکعب از منابع آب تجدیدناپذیر خود را از دست می‌دهد. میزان برداشت از آب‌های زیرزمینی به شدت افزایش یافته و فرونشست زمین نتیجه همین بحران است. فارس، تهران و کرمان در معرض فرونشست زمین قرار دارند.