اینترنت تا کی وصل خواهد ماند؟

وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با تاکید بر ضرورت شفاف‌سازی فرآیند محدودسازی اینترنت گفت:

هرگونه محدودیت در دسترسی به اینترنت بین‌الملل باید در چارچوبی مشخص با اطلاع‌رسانی عمومی و به‌صورت زمان‌دار انجام شود.

به گزارش اسپادانا خبر، وی همچنین از تداوم توسعه فیبر نوری گسترش نسل پنجم ارتباطات و آغاز فعالیت ۷ زیست‌بوم دولت هوشمند در آینده نزدیک خبر داد.

سید ستار هاشمی در نشست خبری خود با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه ارتباطات طی جنگ رمضان اظهار کرد:

یکی از موضوعاتی که پس از آغاز این جنگ به‌طور جدی در دستور کار قرار گرفت پایداری ارتباطات بود. زیرساخت‌های ارتباطی کشور بر اساس تراکم جمعیتی طراحی می‌شوند، اما از نهم اسفند سال گذشته به دلیل جابه‌جایی گسترده جمعیت شرایط متفاوتی ایجاد شد و تلاش مجموعه وزارت ارتباطات بر حفظ ارتباطات مردم متمرکز بود.

وی با قدردانی از همراهی بخش خصوصی افزود:

در جریان جنگ رمضان شرکت‌های بخش خصوصی با وجود کاهش درآمد‌ها بخشی از خدمات خود را به‌صورت رایگان ارائه کردند که این اقدام نشان‌دهنده مسئولیت‌پذیری و همراهی ارزشمند آنها با مردم بود.

وزیر ارتباطات با اشاره به چالش‌های ایجادشده در برخی مناطق کشور گفت:

در جزایر کشور سه مرتبه شاهد قطعی ارتباطات بودیم اما با تمهیدات اتخاذشده پایداری شبکه حفظ شد. همچنین در حوزه پستی بیش از ۱۵ میلیون مرسوله در این مدت جابه‌جا شد. در حوزه فضایی نیز برخی مراکز زمینی و بخش‌هایی از پژوهشگاه فضایی مورد اصابت قرار گرفت، اما با برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده ارتباط کشور با ماهواره‌ها دچار اختلال نشد.

وی همچنین از ثبت رکورد جدید در حوزه دولت الکترونیک خبر داد و گفت:

در جریان جنگ رمضان بیش از یک میلیارد تراکنش در بستر خدمات دولت الکترونیک ثبت شد که می‌توانست با اختلال و وقفه مواجه شود اما خدمات بدون توقف ادامه یافت.

وزیر ارتباطات با اشاره به مطالبات عمومی در حوزه ارتباطات گفت:

وزارت ارتباطات محل تلاقی بسیاری از مطالبات مردم از جمله موضوع قطعی اینترنت و کیفیت ارتباطات است. به‌طور طبیعی این وزارتخانه آخرین حلقه زنجیره‌ای است که با این مطالبات مواجه می‌شود در حالی که بخشی از مشکلات و محدودیت‌ها ریشه در حوزه‌های دیگر دارد. گاهی به جای حل مسئله صورت مسئله حذف می‌شود و این موضوع در سال‌های مختلف تکرار شده است. تجربه محدودیت‌های سال ۱۴۰۱ نیز نشان داد که برخی تصمیمات در بلندمدت پیامد‌هایی فراتر از اهداف اولیه خود ایجاد می‌کنند.

هاشمی درباره موضوع سیم‌کارت‌های سفید نیز اظهار کرد:

سابقه این موضوع به سال ۱۳۹۹ بازمی‌گردد. در سال‌های اخیر شاهد بوده‌ایم که برخی رفتار‌هایی که زمانی ضد ارزش تلقی می‌شدند به مرور به یک چالش حکمرانی تبدیل شده‌اند و لازم است از این تجربه‌ها درس بگیریم. نباید حکمرانی را صرفا به برخی ابزار‌ها یا محدودیت‌ها تقلیل داد بلکه باید آثار و پیامد‌های تصمیمات در بلندمدت مورد توجه قرار گیرد.

وزیر ارتباطات با اشاره به دغدغه فعالان اقتصاد دیجیتال گفت:

یکی از تلخ‌ترین و پرتکرارترین پرسش‌هایی که با آن مواجه هستم این است که اینترنت تا چه زمانی برقرار خواهد ماند. این سوال برای کشوری که به دنبال توسعه اقتصاد دیجیتال است بسیار دردناک است.

وی افزود:

تحقق اهداف برنامه هفتم توسعه و گسترش اقتصاد دیجیتال نیازمند پایداری ارتباطات است و بدون یک تصمیم راهبردی و واحد در این زمینه دستیابی به اهداف تعیین‌شده امکان‌پذیر نخواهد بود. در حالی که جهان به سمت هوشمندسازی حرکت می‌کند و بسیاری از مشاغل در حال تحول هستند ما همچنان نگران پایداری ارتباطات و اینترنت هستیم. البته ملاحظات امنیتی قابل درک است، اما باید از تجربه‌های گذشته برای حل مسائل بهره بگیریم.

وزیر ارتباطات در پاسخ به پرسشی درباره احتمال قطع مجدد اینترنت گفت:

این موضوع به‌طور جدی در ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی در حال بررسی است. در همه کشور‌های دنیا و متناسب با شرایط امنیتی ممکن است محدودیت‌هایی در دسترسی به اینترنت بین‌الملل اعمال شود، اما نکته مهم شفاف بودن فرآیند تصمیم‌گیری است. وزارت ارتباطات معتقد است هرگونه محدودسازی باید به حداقل برسد و در چارچوبی روشن و مشخص اجرا شود؛ به گونه‌ای که مشخص باشد تصمیم توسط چه نهادی با چه سازوکاری و برای چه بازه زمانی اتخاذ شده است. جلسات متعددی برای تدوین این سازوکار برگزار شده و پیشنهاد‌های مختلفی از سوی نهاد‌های مسئول دریافت شده است. اصل اساسی در این چارچوب آن خواهد بود که هرگونه محدودیت احتمالی، زمان‌دار و دارای فرآیند مشخص باشد.

وزیر ارتباطات درباره زمان بازگشت کامل اینترنت به شرایط عادی نیز گفت:

اتفاقات هفته‌های اخیر موضوع اینترنت را به یکی از مسائل پیچیده حکمرانی تبدیل کرده است. ارتقای کیفیت اینترنت در دستور کار جدی وزارت ارتباطات قرار دارد و باور ما این است که اینترنت باید برای همه مردم، باکیفیت و بدون تبعیض در دسترس باشد. اگر اقتصاد دیجیتال برای کشور اهمیت دارد نمی‌توان با خودتحریمی فرصت‌های موجود را از دست داد. در بسیاری از کشور‌ها سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی به بیش از ۴۰ درصد رسیده و ما نیز باید از این ظرفیت بهره‌مند شویم.

وزیر ارتباطات در ادامه با اشاره به آخرین وضعیت پروژه ملی فیبر نوری و توسعه نسل پنجم تلفن همراه گفت:

توسعه فیبر نوری و فناوری ۵G از اولویت‌های اصلی وزارت ارتباطات در دولت چهاردهم است و این پروژه‌ها فارغ از نگاه‌های سیاسی با جدیت دنبال می‌شوند. تمرکز وزارت ارتباطات صرفا بر توسعه پوشش نیست بلکه اتصال واقعی مشترکان به شبکه فیبر نوری به‌عنوان شاخص اصلی ارزیابی عملکرد در نظر گرفته شده است. میزان اتصال به شبکه فیبر نوری تاکنون چهار برابر افزایش یافته و پوشش این شبکه از مرز ۱۰ میلیون مشترک عبور کرده است. با وجود شرایط خاص کشور این پروژه از برنامه عقب نمانده و روند اجرای آن ادامه دارد.

وی توسعه فیبر نوری در کلان‌شهر‌هایی مانند تهران و اصفهان را از چالش‌های اصلی این پروژه دانست و گفت:

در مقابل برخی شهر‌ها از جمله مشهد عملکردی فراتر از برنامه داشته‌اند و تلاش می‌کنیم این روند در سایر نقاط کشور نیز تسریع شود.

وزیر ارتباطات با اشاره به برنامه‌های دولت در حوزه خدمات هوشمند گفت:

تجربه کشور‌های مختلف از جمله کانادا و سنگاپور نشان می‌دهد که ارائه خدمات دولت الکترونیک باید در قالب زیست‌بوم‌های تخصصی انجام شود و تجمیع همه خدمات در یک پنجره واحد، راهکار مناسبی نیست. طی یک سال گذشته چارچوب جدیدی برای توسعه زیست‌بوم‌های تخصصی دولت هوشمند تدوین و در هیئت وزیران تصویب شد که اکنون ۷ زیست‌بوم آماده آغاز فعالیت هستند. محوریت اجرای این برنامه‌ها بر عهده سازمان فناوری اطلاعات ایران خواهد بود و بخش خصوصی نیز نقش اصلی را در توسعه و ارائه خدمات ایفا خواهد کرد.

وی ابراز امیدواری کرد که فعالیت رسمی این ۷ زیست‌بوم که قرار بود پیش از نوروز آغاز شود اما به دلیل شرایط جنگی به تعویق افتاد ظرف یک ماه آینده آغاز شود.

وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با انتقاد از نسبت دادن همه مشکلات خدمات الکترونیکی به اینترنت گفت:

در بسیاری از مواقع دستگاه‌های مختلف هنگام بروز اختلال در ارائه خدمات اعلام می‌کنند که اینترنت قطع است و به همین دلیل امکان خدمت‌رسانی وجود ندارد؛ در حالی که باید میان مشکلات زیرساخت ارتباطی و ضعف سامانه‌های تخصصی دستگاه‌ها تفاوت قائل شد. اگر واقعا شبکه ارتباطی کشور با اختلال جدی مواجه باشد پلتفرم‌های داخلی مانند اسنپ، دیجی‌کالا، علی‌بابا و سایر خدمات آنلاین نیز نباید قادر به ادامه فعالیت باشند. وقتی این خدمات بر بستر همان شبکه در حال ارائه سرویس هستند نمی‌توان هرگونه اختلال در عملکرد دستگاه‌ها را به قطعی اینترنت نسبت داد. در بسیاری از موارد منشا اصلی اختلالات به کیفیت پایین، فرسودگی یا ضعف سامانه‌های داخلی دستگاه‌ها بازمی‌گردد. البته توسعه زیرساخت‌های ارتباطی و ارتقای کیفیت شبکه همچنان یک ضرورت است، اما برای حل مسئله ابتدا باید علت آن را به‌درستی شناسایی کرد. این وزارتخانه می‌تواند وضعیت سامانه‌ها را پایش و ارزیابی کند اما مسئولیت طراحی، توسعه و نگهداری سامانه‌های تخصصی هر دستگاه بر عهده همان مجموعه است و نمی‌توان همه کاستی‌ها را متوجه حوزه ارتباطات دانست.

هاشمی با اشاره به اهمیت سرمایه انسانی در توسعه خدمات دیجیتال گفت:

به‌روزرسانی سامانه‌ها افزایش امنیت خدمات و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین بدون حضور نیرو‌های متخصص و توانمند امکان‌پذیر نیست. فاصله قابل توجه میان سطح پرداخت‌ها در بخش دولتی و خصوصی موجب شده بسیاری از نخبگان و متخصصان حوزه فناوری تمایل کمتری به فعالیت در دستگاه‌های اجرایی داشته باشند، موضوعی که در آینده می‌تواند چالش‌های جدی‌تری ایجاد کند.
وزیر ارتباطات هشدار داد:

ادامه این روند علاوه بر کاهش کیفیت خدمات دیجیتال می‌تواند آسیب‌پذیری سامانه‌های کشور را افزایش دهد و به خروج نیرو‌های متخصص از بدنه اجرایی منجر شود. این مسئله صرفا یک موضوع مدیریتی یا فناوری نیست بلکه از منظر امنیت ملی نیز اهمیت دارد و نیازمند توجه جدی است.